ÁO DÀI, TRANG PHỤC TRUYỀN THỐNG CỦA NGƯỜI PHỤ NỮ VIỆT NAM

Nếu như phụ nữ Nhật tự hào với Kimono, phụ nữ Hàn Quốc nổi tiếng với Hanbok, phụ nữ Ấn Độ để lại cho ta ấn tượng rất đặc biệt với bộ Sari, thì phụ nữ Việt Nam, từ xưa đến nay vẫn mãi song hành với chiếc áo dài duyên dáng và thướt tha.

Cho đến nay, vẫn chưa ai biết rõ được nguồn gốc chính xác của chiếc áo dài của người phụ nữ Việt Nam. Dáng dấp chiếc áo dài đã được tìm thấy qua các hình khắc trên mặt trống đồng Ngọc Lũ cách nay khoảng vài nghìn năm.

Qua dòng thời gian chiếc áo dài của người phụViệt Nam có nhiều sự thay đổi.

Các nhà nghiên cứu cho rằng hình thức cụ thể ban đầu của chiếc áo dài là áo giao lĩnh và trực lĩnh. Áo giao lĩnh hay trực lĩnh là loại áo rộng, xẻ hai bên hông, dài tay, cổ tay cũng rất rộng, thân áo dài chấm gót chân. Khi mặc mà vắt chéo cổ áo gọi là áo giao lĩnh. Nếu để hai vạt buông thõng gọi là trực lĩnh.

Áo giao lĩnh bên trái, áo trực lĩnh bên phải ngoài nhìn vào

Hình thức tiếp nối chiếc áo giao lĩnh, trực lĩnh là áo tứ thân. Người ta gọi là áo tứ thân vì vạt trước có hai tà tách riêng theo chiều dài.Vạt sau là hai mãnh vãi được ghép lại. Áo tứ thân không có khuy. Khi mặc hai vạt trước được thắt chéo vào nhau thả dài xuống. bên trong là chiếc áo cánh ngắn màu trắng tinh, trong cùng là chiếc yếm. Yếm có màu nặng dành cho người lớn tuổi, màu thắm đỏ dành cho các cô gái trẻ.

Áo tứ thân bên trái ngoài nhìn vào

Tiếp nối áo tứ thân là áo ngũ thân. Cũng như áo tứ thân,  nhưng áo có bâu tròn, hai vạt trước và sau đều do hai thân nối sống, vạt trước gài với vạt sau bắng hàng khuy từ cổ xuống nách rồi chạy dài xuống tới eo. Dưới vạt cả đằng trước còn một vạt con nhỏ hẹp, dài bằng vạt cả. Ở lưng chừng vạt con khoảng ngang đầu gối, có đính một cái giải để buộc vào vạt cả, chỗ đường nối sống. Người ta đoán rằng áo ngũ thân có vào thời Gia Long. Vào thời này dân gian  thường gọi áo ngũ thân là “áo dài”. Tên “áo dài” có từ đây.

Aó ngũ thân

Ta có thể nói kế tục áo ngũ  thân là áo dài tân thời.

Có người cho rằng chiếc áo dài không có sống lưng ngày nay do hoạ sĩ Cát Tường (dịch sang tiếng Pháp là  Le Mur) thiết kế vào năm 1930. Chiếc áo dài do hoạ sĩ Cát Tường thiết kế thân trên được may ôm sát theo những đường công cơ thể tạo nên vẽ yêu kiều và gợi cảm rất độc đáo. Vạt trước được họa sĩ nối dài chấm đất để tăng thêm dáng vẻ uyển chuyển trong bước đi.

Cuối năm 1958 khi bà Trần Lệ Xuân ( phu nhân Ngô Đình Nhu đã thiết kế ra kiểu áo dài cách tân, bỏ đi phần bâu cổ,  gọi là áo dài cổ thuyền, cổ hở, cổ khoét, dân gian gọi là áo dài Trần Lệ Xuân hay áo dài bà Nhu. Không chỉ lạ về mẫu áo, chiếc áo dài hở cổ còn được ‘phá cách’ với họa tiết trang trí trên áo: nhành trúc mọc ngược. Loại áo dài không có cổ này vẫn phổ biến đến ngày nay.

Áo dài Trần Lệ Xuân

Thập niên 1960 có nhà may Dung ở Dakao, Sài Gòn đưa ra kiểu may áo dài với cách ráp tay raglan (giác lăng). Cách ráp này đã giải quyết được vấn đề khó khăn nhất khi may áo dài: những nếp nhăn thường xuất hiện hai bên nách. Cách ráp này cải biến ở chỗ hàng nút cài được bố trí chạy từ dưới cổ xéo xuống nách, rồi kế đó chạy dọc một bên hông. Với cách ráp tay raglan làn vải được bo sít sao theo thân hình người mặc từ dưới nách đến lườn eo, khiến chiếc áo dài ôm khít từng đường cong của thân hình người phụ nữ, tạo thêm tính thẩm mỹ theo đánh giá của một số nhà thiết kế.

Áo dài ngày nay

Hiện nay áo dài rất đa đạng về kiểu dáng, nhưng tựu trung không ngoài ba kiểu Le Mur, áo dài Trần Lệ Xuân, áo dài Raglan.

Áo dài được phụ nữ được mặc trong các lễ hội, trong ngoại giao với các nước, trong các trường trung học phổ thông cả nước, trong một số trường đại học, cao đẳng, trong ngành hàng không, trong một số công sở.

Tóm lại, Chiếc áo dài đã manh nha cách đây hàng nghìn năm. Không ai biết chính xác là từ lúc nào. Dáng dấp chiếc áo dai, đầu tiên được thấy trên trống đồng Ngọc Lũ, rồi sau đó có áo giao lĩnh và trực lĩnh, tiếp theo là áo tứ thân. Đến đời  Gia Gia Long có chiếc áo ngũ thân tên gọi khác của nó là áo dài. Từ “Áo dài” có từ lúc này. Chiếc áo dài tân thời hai tà xuất hiện vào những năm 1930. Từ đó đến nay có nhiều thay đổi nhưng những nét cơ bản vẫn tồn tại.

Chiếc áo dài tôn thêm vẽ trang trọng, diệu dàng, gợi cảm của người phụ nữ Việt Nam. Chiếc áo dài là trang phục truyền thống và là biểu tượng của người phụ nữ Việt Nam. Áo dài đã được tổ chức Unesco công nhận là một di sản Văn hoá.

Please follow and like us:

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *